32

الف) بدعت از ديدگاه قرآن كريم

يك - (اتَّخَذُوا أَحْبٰارَهُمْ وَ رُهْبٰانَهُمْ أَرْبٰاباً مِنْ دُونِ اللّٰهِ وَ الْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ) ؛ «اينان(مسيحيان) دانشمندان و راهبان خود و مسيح پسر مريم را به جاى خدا به الوهيت گرفتند». (توبه: 31)

از آنچه طبرى و ديگران [در تفسير اين آيه] آورده‌اند، برمى‌آيد كه آنان در مسئله تشريع مشرك بودند. از ضحاك نيز روايت شده است كه آنان، احبار و راهبان را كه همان قُرّاء ¹ و دانشمندانشان بودند، به جاى خدا به الوهيت گرفتند؛ يعنى به پيروى از فرمان آنان مرتكب نافرمانى و معصيت خداوند مى‌شدند و در نتيجه، حلال خدا را به حكم احبار و راهبانِ خود حرام و حرام خدا را به حكم آنان حلال مى‌شمردند. ²

«ثعلبى» با سلسله سندِ خود از «عدى بن حاتم طايى» روايت كرده است كه روزى نزد پيامبر اكرم(ص) رفت و آن حضرت اين آيه از سوره توبه را قرائت مى‌فرمود: (اتَّخَذُوا أَحْبٰارَهُمْ وَ رُهْبٰانَهُمْ أَرْبٰاباً مِنْ دُونِ اللّٰهِ) هنگامى كه قرائت ايشان به پايان رسيد، عدى عرض كرد: «ما آنان (احبار و رُهبان) را نمى‌پرستيم». ³ فرمود: «

أَ لَيْسَ يُحَرِّمُونَ مَا أَحَلَّ اللهُ فَتُحَرِّمُونَهُ وَ يُحِلُّونَ مَا حَرَّمَ اللهُ فَتَسْتَحِلُّونَهُ »؛ «آيا آنان حلال خدا را حرام نكرده و شما در اين امر از آنان پيروى نمى‌كنيد؟» عرض كرد: «آرى». فرمود: «همين عبادت است». ⁴

«ابوبصير» نقل مى‌كند:

از حضرت امام صادق(ع) درباره سخن خداى متعال كه مى‌فرمايد: