91ابن حجر در شرح اين جمله از حديث «يقرؤون القرآن لايجاوز حناجرهم»؛ «قرآن مى‌خوانند ولى از حنجره‌هاى آنها تجاوز نمى‌كند».

از نووى نقل كرده كه مى‌گويد:

المراد انّهم ليس لهم فيه حظّ إلاّ مروره على لسانهم، لايصل إلى حلقومهم، فضلا عن ان يصل إلى قلوبهم؛ لانّ المطلوب تعقله و تدبّره و وقوعه في القلب. قلت: و هو مثل قوله فيهم أيضاً: (لايجاوز ايمانهم حناجرهم)، اي ينطقون بالشهادتين و لايعرفونها بقلوبهم. ¹

مراد آن است كه آنان در قرآن بهره‌اى جز مرور دادن بر زبانشان ندارند، و قرآن به حلقوم آنان نمى‌رسد تا چه رسد به اينكه به قلب‌هايشان بنشيند؛ زيرا هدف تعقّل و تدبّر قرآن و به دل نشستن آن در قلب است. مى‌گويم: مثل همين گفتار است كه فرمود: (ايمان آنان از حنجره‌هايشان تجاوز نمى‌كند)؛ يعنى آنان نطق به شهادتين مى‌كنند ولى با قلب به آن معرفت ندارند.

از نافع نقل شده كه گفت:

انّ ابن عمر كان إذا سئل عن الحرورة قال: يكفرون المسلمين و يستحلون دماءهم و اموالهم، و ينكحون النساء في عِددهم، تأتيهم المرأة فينكحها الرجل منهم و لها زوج، فلا اعلم احداً احق بالقتال منهم. ²

چون از عبدالله بن عمر درباره حروره [كه يكى از فرقه‌هاى خوارج بوده] سؤال مى‌شد مى‌گفت: آنان مسلمانان را تكفير كرده و خون‌ها