25پس اگر بنده برخى از واجبات را انجام دهد و برخى را ترك نمايد ايمانش به اندازه‌اى است كه انجام داده، و ايمان قابل زيادى و نقصان است، و در بنده ايمان و نفاق جمع مى‌شود.

او نيز در شرح آيه (هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَئِذٍ أَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْإِيمٰانِ)؛ «آنها در آن هنگام، به كفر نزديك‌تر بودند تا به ايمان» (آل‌عمران: 167) مى‌گويد:

فقد كان قبل ذلك فيهم نفاق مغلوب، فلمّا كان يوم احد غلب نفاقهم فصاروا الى الكفر اقرب. ¹

قبل از آن در بين آنها نفاق مغلوب بود، ولى روز احد كه شد نفاقشان غلبه پيدا كرده و غالب شد و لذا به كفر نزديك‌تر شدند.

امكان كفر بعد از ايمان

خداوند متعال مى‌فرمايد:

(إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ ازْدٰادُوا كُفْراً) (نساء: 137)

كسانى كه ايمان آوردند، سپس كافر شدند، باز هم ايمان آوردند، وديگربار كافر شدند، سپس بر كفر خود افزودند.

ونيز مى‌فرمايد:

(يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقاً مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتٰابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمٰانِكُمْ كٰافِرِينَ) (آل‌عمران: 100)

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! اگر از گروهى از اهل كتاب، (كه كارشان نفاق‌افكنى وشعله‌ور ساختنِ آتش كينه وعداوت است) اطاعت كنيد، شما را پس از ايمان، به كفر باز مى‌گردانند.