178 لم يرتّب على ذلك حكم آكل الربا من التفسيق و اللعن و التغليظ؛ لعدم علمه بالتحريم. ¹

...و همچنين بود در مورد بلال كه چون دو صاع را به يك صاع فروخت پيامبر (ص) او را دستور به رد داد و بر آن حكم خورنده ربا از قبيل نسبت به فسق، و لعن، و شدت مترتب نكرد؛ چرا كه او از تحريم ربا آگاهى نداشت.

خداوند متعال مى‌فرمايد:

(وَ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنٰاحٌ فِيمٰا أَخْطَأْتُمْ بِهِ وَ لٰكِنْ مٰا تَعَمَّدَتْ قُلُوبُكُمْ) (احزاب: 5)

و گناهى بر شما نيست در خطاهايى كه از شما سرمى‌زند [و بى‌توجّه آنها را به نام ديگران صدا مى‌زنيد]، ولى آنچه را از روى عمد مى‌گوييد [مورد حساب قرار خواهد داد].

از پيامبر (ص) نقل شده كه فرمود:

انّ الله تجاوز لي عن امّتي الخطأ و النسيان. ²

همانا خداوند براى خاطر من از امتم [حكم] خطا و فراموشى را برداشته است.

ابن تيميه در شرح آن مى‌گويد:

وذلك يعم الخطأ في المسائل الخبرية القولية و المسائل العملية. و ما زال السلف يتنازعون في كثير من هذه المسائل، ولم يشهد أحد منهم على أحد لابكفر ولابفسق ولابمعصية. ³