98كمالات استعدادى آن به فعليت برسد، ديگر نمىتواند به حالت اول برگردد. نفس انسانى با مردن، از مادّه تجرد مىيابد و موجود مجرد مثالى يا عقلى مىشود كه اين دو رتبه (مثالى و عقلى) از مرتبه مادّه برتر، و وجود آنها از وجود مادّه قوىتر است. بنابراين اگر نفس بعد از مرگ دوباره به مادّه تعلق پيدا كند، لازم مىآيد كه از فعل به قوه بازگردد كه امرى محال است.
جواب نقضى: پيروان همه اديان آسمانى به مسئله معاد عقيده دارند كه در روز رستاخيز روح به بدن باز مىگردد و انسانها زنده مىشوند. بنابراين ما نيز درباره رجعت همان پاسخى را مىدهيم كه اشكالكننده، درباره معاد مىدهد. افزون بر اينكه در آيات متعددى كه گذشت، قرآن با صراحت از زنده شدن مردگانى در امتهاى پيشين سخن گفته است. پس هر پاسخى كه اشكالكننده درباره رجعت برخى اقوام گذشته مىدهد، همان پاسخ درباره رجعت در زمان ظهور نيز مىآيد.
جواب حلى: مرحوم علامه طباطبايى در پاسخ فرموده است: آنچه گفته مىشود كه بازگشت فعل به قوه محال است، مطلب درست و ترديدناپذيرى است. ولى زنده شدن يك موجود پس از مرگ، از مصاديق آن نيست؛ زيرا اگر انسانى پس از مرگ به دنيا بازگردد و نفس او دوباره با مادّه (بدن قبلى) تماس و تعلق پيدا كند، اين امر باعث