80
8. تمرين روحى براى انفاق
يكى از آموزههاى ديگر حج، تمرين روحى براى حل مشكلات اجتماعى است كه از طريق انفاق امكانپذير مىشود؛ به تعبير ديگر، يكى از آداب حج، انفاقكردن است. سنت قربانىكردن در حج، نمونهاى از اين انفاق است كه در راستاى برطرف شدن مشكل فقر و گرسنگى در جوامع اسلامى، هر سال انجام مىگيرد و حاجى بايد در آن مشاركت داشته باشد.
حاجى در منا به يكباره به انفاقى تقريباً بزرگ دست مىزند. قربانىكردن از آنرو بزرگ است كه در مرحله نخست، يادآور قربانى بزرگ ابراهيم (حضرت اسماعيل) است. در مرحله بعد، در برخى از جوامع، نظير جوامع عشايرى و روستايى، دام به علت منافعى كه براى مالك خود در زندگى دارد، از اهميت خاصى برخوردار است؛ بهگونهاى كه اگر يكى از آنها به عللى بميرد، ممكن است دامدار يا مالك، براى آن عزادار هم شود؛ چون سرمايه زندگىاش است. ولى در حج، حاجى حاضر مىشود اين سرمايه زندگىاش را در راه خدا بدهد.
همچنين ممكن است خيلىها در طول زندگى خود، چنين انفاقى نكرده باشند كه اين تجربه جديدى براى آنان است؛ آن هم با شرايطى كه براى قربانى ذكر شده است كه بايد بهترين و باكيفيتترين را انتخاب كنند.