41صحنههاى عشقآفرين زندگى يك انسان و يك جامعه متكامل در دنياست. 1
ايشان مىافزايد:
حج، عرصه نمايش و آيينه سنجش استعدادها و توان مادى و معنوى مسلمانان است. حج، بنيان قرآن است كه همه از آن بهرهمند مىشوند. اگر انديشمندان و غواصان و دردآشنايان امت، دل به درياى معارف آن بزنند و از نزديك شدن و فرو رفتن در احكام و سياستهاى اجتماعى آن نترسند، بىشك از صدف اين دريا، گوهر هدايت، رشد، حكمت و آزادگى را بيشتر صيد خواهند كرد و از حكمت و معرفت آن تا ابد سيراب خواهند شد. 2
اين گروه از نظريهپردازان اجتماعى و دينى، موقعيت زمانى و مكانى برگزارى مراسم حج را براى اثبات نظريههاى خويش قرار مىدهند؛ چنانكه مقام معظم رهبرى «آيت الله خامنهاى» مىفرمايد:
حج، مركز اجتماع است؛ زيرا خداى متعال مىتوانست تمام دوره سال را براى زيارت خانهاش قرار دهد؛ اگر فقط رفتن و دور خانه را طواف كردن و حال توجه پيدا كردن منظور بود، چه لزومى داشت كه همه مردم دنيا موظف باشند كه در روزهاى مشخص خانه خدا را