113دست كشورهاى بيگانه است و سود اقتصادى حاصل از اين مراودات اقتصادى به جيب كمپانىها و كارخانهداران بيگانه ريخته مىشود؛ مثلاً در ايام حج و عمره كه چند ميليون زائر مسلمان در شهرهاى مذهبى مكه و مدينه حضور مىيابند، بازار اين شهرها مملو از كالاهاى كشورهاى غير مسلمان، از جمله چين مىشود. درحالىكه رونق اقتصادى حج مىتواند بر سياست داخلى و خارجى كشورهاى مسلمان تأثيرگذار باشد و زمينه همكارىهاى بيشتر كشورهاى اسلامى را فراهم آورد؛ بهويژه اقتصاددانان كشورهاى اسلامى مىتوانند با همكارى و همفكرى، برنامهريزىهاى لازم را براى برقرارى اقتصاد سالم اسلامى داشته باشند. در اين راستا، برپايى نمايشگاههاى فرآوردههاى اقتصادى، تأسيس بازار مشترك اسلامى، ايجاد بانك بينالمللى اسلامى و تشكيل اتحاديههاى اقتصادى بسيار كارساز خواهد بود. بديهى است گسترش روابط اقتصادى ميان كشورهاى اسلامى به يكپارچه شدن امت اسلامى كمك شايانى خواهد كرد.
الف) برپايى نمايشگاه فرآوردههاى اقتصادى
اگرچه موسم حج، موسم تجارت نيست، ولى مسلمانان مىتوانند براى رفع نيازهاى اقتصادى، با ايجاد نمايشگاههاى بينالمللى در مكه و مدينه، فرآوردههاى صنعتى، كشاورزى و