102جهان‌شمول» را براى آن برگزيد. حج با مناسك پرشكوه خود، نه تنها براى مؤمنان شورانگيز است، بلكه براى آنان نمايش قدرت و بيانگر وحدت اجتماعى در برابر ديگران است كه مانند آن را در هيچ‌يك از وسايل تبليغى اسلام نمى‌توان ديد. براى همين است كه امام رضا عليه السلام يكى از منافع حج را تبليغ و نشر دين دانسته است و مى‌فرمايد:

... مَعَ ما فيهِ مِنَ التَّفَقُّهِ ونَقلِ أخبارِ الائِمةِ الى كُلِّ صُقعٍ وَناحِيةٍ كَما قال الله عزَّوجَلَّ: فَلَوْ لاٰ نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طٰائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذٰا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ . ¹

از ديگر آثار و منافع حج اين است كه حج‌گزاران فقه و علم دين را بياموزند و اخبار ائمه را به تمام نقاط جهان برسانند؛ همان‌گونه كه خداوند بزرگ فرموده است: چرا از هر گروهى از آنان طايفه‌اى كوچ نمى‌كند [و طايفه‌اى در مدينه بماند] تا در دين [و معارف احكام اسلام] آگاهى يابند و به هنگام بازگشت به‌سوى قوم خود آنها را بيم دهند، شايد [از مخالفت فرمان پروردگار] بترسند و خوددارى كنند.

همچنين پشتوانه‌هاى تاريخى حج هم بيانگر اين است كه نور هدايت و شناخت در تار و پود حج قرار داده شده است و اگر حج با روح ابراهيمى و شريعت محمدى انجام