98
ج) ظلم و جور و گناهان مردم
ظلم و جور و گناهان بيشتر مردم جامعه از ديگر حكمت‌هاى اين غيبت شمرده شده و خداوند به دليل همين گناهان، حجت خود را در پس پرده غيب نگه داشته است. امام‌صادق(ع) به «مفضل بن‌عمر» فرمود: «بدانيد كه زمين لحظه‌اى از حجت خدا خالى نمى‌ماند. اما خداوند در آينده بندگان خود را در پى ظلم و جور و گناهانى كه مى‌كنند، از داشتن اين حجت محروم خواهد كرد». 1
د) امتحان الهى
خداوند منّان از راه‌هاى بسيارى مانند مرگ و زندگى، گرسنگى، ترس، كمبود اموال، تشريع واجبات مالى، دستور به جهاد در راه خدا، انسان‌ها، به‌ويژه مسلمانان را مى‌آزمايد تا خوب و بد، خالص و ناخالص و مؤمن و غير مؤمن از يكديگر جدا شوند.
در اين ميان، خداوند انسان‌ها را بر پايه ميزان قرب به او و ايمانشان مى‌آزمايد. ازاين‌رو، پيامبران و اولياى خداوند بيش از ديگران به امتحانات سختى دچار مى‌شدند؛ مانند حضرت ابراهيم(ع) در قضيه ذبح فرزندش اسماعيل(ع) و حضرت ايوب(ع) در از دست‌دادن اموال و دچارشدن به بيمارى. پس از پيامبران و اولياى خداوند، مؤمنان راستين بيش از ديگران در معرض امتحان قرار مى‌گيرند. امتحان شيعه در دوران غيبت امام‌زمان نيز از همان آزمايش‌هاى بزرگ و سخت است كه در روايت‌هاى بسيارى بدان اشاره شده است.
امام‌صادق(ع) در اين‌باره مى‌فرمايد: «به خدا سوگند آنچه (انتظار فرج) را كه گردن‌هاى خود را به‌سوى او كشيديد، نخواهد بود تا اينكه مورد آزمايش قرار بگيريد و از هم جدا شويد». 2