265
14. امام‌على(ع) پس از رسيدن به خلافت با بدعت‌ها و انحراف‌هاى جامعه چگونه برخورد كرد؟
مهم‌ترين مشكل فراروى امام‌پس از رسيدن به خلافت، انحرافات دينى و بدعت‌هايى بود كه در زمان خلفا به‌وجود آمده بود. امام‌در عهدنامهاش به مالك با اشاره به انتخاب افراد صالح، درباره دنيادارى دين‌داران چنين فرموده است:
فَإِنَّ هَذَا الدِّينَ قَدْ كَانَ أَسِيراً فِي أَيْدِي الأَشْرَارِ يُعْمَلُ فِيهِ بِالْهَوَى وَ تُطْلَبُ بِهِ الدُّنْيَا. 1
همانا اين دين در دست بدكاران اسير گشته بود كه با نام دين به هواپرستى پرداخته و دنياى خود را به دست مى‌آوردند.
اكنون به شمارى از اين بدعت‌ها اشاره مى‌شود:
الف) برخى از صحابه و خلفا، با وجود قرآن و سنت و تنها بر پايه «مصلحت‌گرايى» به تشريع احكام دست مى‌زدند. «ابوجعفر نقيب» از اهل‌سنت معتدل، در اين‌باره مى‌گويد:
صحابه به‌طور متحد و يكپارچه، بسيارى از نصوص (كلمات رسول‌خدا(ص)) را ترك كردند و اين به دليل مصلحتى بود كه در ترك آنها تشخيص مى‌دادند؛ نظير سهم «ذوى‌القربى» و سهم «مؤلفة قلوبهم». 2
امام‌على(ع) در خطبه‌ها به شكل گسترده به مخالفت با اين نظر پرداخته و از تعهد خود به سنت نبوى سخن گفته است. آن حضرت با اشاره به عرضه شدن نظرهاى