167
7. تقيه چيست؟ آيا مبناى دينى دارد؟ چرا ائمه(عليهم السلام) با داشتن علم غيب تقيه مى‌كردند؟
مفهوم تقيه
اين كلمه از ريشه تقوا و اتّقا و به معناى پرهيزكردن و خويشتندارى است. 1 بنابراين، مفهوم تقيه از ديدگاه لغت به عمل كسى گفته مى‌شود كه كارش با گونه‌اى از مراقبت، پرهيز و خويشتندارى آميخته است. مرحوم شيخ مفيد، عالم و دانشمند شهير اسلام، تقيه را چنين تعريف مى‌كند:
التَّقية سِرُّ الاعتقادِ و مكاتمة المخالفِينَ و تركُ مظاهرتِهم بما يُعقَّبُ ضرراً في الدينِ أو الدنيا. 2
تقيه مستور داشتن اعتقاد باطنى و كتمان آن در برابر مخالفان به خاطر اجتناب از زيان‌هاى دينى يا دنيوى است.
پس تقيه دو ويژگى دارد: كتمان اعتقاد باطنى و پيش‌گيرى از زيان‌هاى معنوى و مادى. بايد اين موضوع را بررسى كرد كه هدف از اين پيش‌گيرى، رعايت مصالح و منافع شخصى و مقدم داشتن آنها بر مصالح اجتماعى است يا جلوگيرى از نابودى نيروها و امكانات و ذخيره كردن آنها براى مبارزه‌اى سامان‌مند با مخالفان و دشمنان است.
قرآن مجيد در چندجا به مسئله تقيه اشاره مى‌كند: