332مگر انبيا، بهويژه رسول خدا(ص)، از گناه مبرّى نبودند؟ اگر معصوم بودند «استغفار» آنها چه معنايى دارد؟ و اگر معصوم نبودند - علاوه بر اينكه خداوند در قرآن عصمت پيامبران بهويژه پيامبر اسلام(ص) را تأييد مىكند - چگونه قابل اعتمادند؟
البته اين بحث نياز به تفصيل بيشترى دارد، اما به قدر ضرورت بدان اشاره مىكنيم:
تعجب از استغفار انبياء(عليهم السلام) و امامان اهلبيت(عليهم السلام) از آنجا ناشى مىشود كه ما استغفار را در ارتكاب جرم و حرام منحصر كردهايم و گمان بردهايم كه اگر گناهى در كار نباشد، طلب مغفرت معنايى ندارد. در حالى كه طلب بخشش مراتبى دارد و مراتب آن نيز به مرتبه ايمان افراد بسته است. بدين صورت كه يكى مرتكب جرم مىشود، پس طلب بخشش مىكند، يكى در برابر ضعف خود طلب بخشش مىكند.
و اوليا و صلحاى الهى به خاطر ارتكاب جرم يا حرام از خدا طلب مغفرت نمىكنند؛ زيرا حرامى مرتكب نمىشوند بلكه طلب مغفرت آنها به اين است كه مىگويند
:«ما عَرفْناكَ حَقَّ مَعرِفتِكَ وَ ما عَبدْناك حَقَّ عِبادتِك »، طلب مغفرت مىكنند از اينكه نتوانستهاند آنچنان كه شايسته خدايى است او را بشناسند و او را بندگى كنند.
عابدان از گناه توبه كنند
عارفان از عبادت استغفار
هر چه مقام ايمان مؤمن بالاتر رود، بيشتر مواظب خود خواهد بود تا جايى كه لحظهاى دل مشغولى به غير خدا را بر خود روا نمىدارد و از چنين حالتى طلب مغفرت مىكند.
بنابراين، نبايد طلب مغفرت انبيا و ائمه را همانند طلب مغفرت اهل معصيت تصور كنيم، بلكه استغفار انبيا و امامان، نوعى اعتراف به عظمت بىپايان خدا و ضعف و نياز بنده در برابر اوست.
اهل سنت در منابع حديثى خود نوشتهاند: رسول خدا[(ص)] مىفرمود: «
إِنِّي لَاسْتغفِرُاللهَ