182 سخن حضرت ابراهيم(ع) دروغ واقعى و حقيقى نيست كه بهخاطر آن شخص دروغگو مذمت مىشود، بلكه به طور مجازى به آن دروغ گفته مىشود؛ زيرا در اين گفتار مقصد شرعى وجود دارد. 1
مگر در تقيه اهلبيت رسول خدا(عليهم السلام) مقصد غيرشرعى وجود دارد؟ چگونه دروغ گفتن حضرت ابراهيم(ع) در اين واقعه با هدف شرعى، مجاز است اما تقيه از اهلبيت(عليهم السلام) مذموم و پذيرفتنى نيست؟
3. حضرت ابراهيم(ع) در غياب قوم به بتخانه رفت و همه بتها جز بت بزرگ را شكست. وقتى قوم از شكستهشدن بتها باخبر شدند، نزد حضرت ابراهيم(ع) رفتند و از او در مورد شكستهشدن بتها پرسيدند. حضرت ابراهيم(ع) در جواب آنها فرمود: بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هٰذٰا ؛ «بلكه بزرگشان چنين كرده باشد». (انبياء: 63)
حضرت ابراهيم(ع) در اين موضوع چگونه كار خود را به بت بزرگ نسبت مىدهد؟ مفسرين اهل سنّت در اين باره نيز توضيحاتى دارند:
احكام القرآن ابن عربى، تاج التراجم، تفسير القرآن العظيم ابن كثير، تفسير القرآن العظيم ابن ابىحاتم، تفسير سورآبادى، جواهر الحسان و... ذيل اين آيه گفتهاند: «حضرت ابراهيم چند جا مجاز بود دروغ بگويد، از جمله اينجا» .
وقتى كه به گفته شما حضرت ابراهيم(ع) بنا به مصالحى مجاز به دروغ گفتن است، چگونه اهلبيت پيامبر اسلام(عليهم السلام) نمىتوانند تقيه كنند؟
در تفسير البحر المحيط آمده است:
نسبتدادن شكستن بتها به بت بزرگ، مجازى بود نه حقيقى؛ يعنى اگر بتها مخصوصاً بت بزرگ مورد پرستش قرار نمىگرفت، آن بتها نيز شكسته نمىشد. 2