153آياتى كه خطاب به مشركين شده تعبير (مِنْ دُونِ اللّٰهِ) يا (مِنْ بَعْدِهِ) آمده است واينگونه تعبيرات، همين مطلب را تأييد مىنمايد.
واين درحالى است كه در جايى ديگر خداوند متعال مىفرمايد:
(كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتىٰ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ) (اعراف: 57)
اينگونه مردگان را (نيز در قيامت) زنده مىكنيم، شايد (با توجه به اين مثال) متذكّر شويد.
وشايد تعبير به متكلم مع الغير (نُخْرِجُ الْمَوْتىٰ) به جهت تأييد همين مطلب باشد كه اين عمل به واسطه اذن من، از ديگران نيز قابل صدور است.
شبهه هفتم: يارىطلبى فقط از خدا
خداوند متعال مىفرمايد: (إِيّٰاكَ نَعْبُدُ وَ إِيّٰاكَ نَسْتَعِينُ) ؛ «تنها تو را مىپرستيم؛ وتنها از تو يارى مىجوييم». (حمد: 5)
اين آيه مىگويد فقط بايد از خدا كمك خواست و نه شخص ديگرى.
پاسخ
اوّلاً: عالم معنويات همانند عالم ماديات، عالم اسباب ومسببات است ولذا رجوع به واسطه در حقيقت رجوع به خداست در صورتى كه با ديد استقلالى به واسطه نظر نشود.
ثانياً: گرچه خداوند اين آيه را ذكر كرده ولى در جايى ديگر به اسباب نيز اشاره كرده است آنجا كه مىفرمايد: (وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاٰةِ) ؛ «از صبر ونماز يارى جوييد». (بقره: 45)