140مى كند تا از عذابى كه به دنبال انجام دادن گناه براى او ثبت شده است، رهايى يابد و آمرزيده شود، اما انسان معصوم استغفار مى كند؛ چون وجود تكوينى او به گونه اى است كه نمى تواند دست‌كم در برخى از حالات، در حال عبادت باشد. پس، گناه به معناى عام از معصوم صادر نمى‌شود و استغفار از آن نيز بى معناست. اما معناى اخيرى كه براى گناه بيان شد با مقام عصمت سازگار است و نشان دهنده نهايت بندگى و اطاعت از حضرت حق است.
پاسخ برخى از انديشمندان شيعه
علامه مجلسى
اين محدّث بزرگ شيعه، در اين‌باره پنج مطلب را بيان كرده است:
1. گاهى ترك مستحب و انجام دادن مكروه، گناه و عصيان ناميده مى‌شود. البته چه بسا ارتكاب برخى امور مباح نيز با توجه به عظمت شأن امامان( عليهم السلام ) به گناه تعبير شده است.
2. آن بزرگواران بعد از انجام دادن طاعاتى كه به آن امر شده اند، مانند معاشرت با مردم و هدايت و راهنمايى آنها، وقتى به مقام قرب و وصال و مناجات پروردگار نايل مى‌شوند چه بسا به واسطه پست بودن اين كارها نسبت به مقام عالى و منزلت عظيمى كه دارند، خود را مقصر مى‌بينند و به همين علت به تضرّع و زارى مشغول مى‌شوند با اينكه آن كارها به امر خدا بوده است. همان‌گونه كه اگر پادشاهى يكى از مقربان خود را مأموريتى دهد كه از مجلس سلطان و فيض حضور محروم شود، چنين شخصى بعد