128كردند، پس از آن خداوند توبۀ آنها را پذيرفت و از آنان راضى شد. اين ريشۀ طواف است. سپس خداوند اين بيتالحرام را در ازاى ضراح قرار داد تا مايۀ توبه و پاكى بنى آدم باشد.
آن مرد گفت: راست گفتى. 1 عياشى در تفسير خود پس از ذكر اين روايت، مىافزايد: سؤال كننده بقيۀ پرسشهاى خود را نمود و سپس برخاست و رفت، و بعد امام صادق(ع) مىگويد: از پدرم پرسيدم: اين مرد كه بود؟
حضرت فرمود: پسرم، او خضر بود. 2محمد بن مروان، روايتى ديگر نيز از امام صادق(ع) نقل كرده است كه تا اندازهاى شبيه به روايت نخست است، ولى در آخر ذكر مىكند كه ناگهان سؤال كننده مفقود شد. 3شيخ صدوق نيز در علل الشرائع، روايتى نزديك به همين مضمون را به اسنادش از ابوخديجه از امام صادق(ع) نقل مىكند كه در آن خبر امام باقر(ع) فرمود: اين پرسشگر جبرئيل بود. 4در پايان ذكر اين نكته ضرورى است كه پرسشهاى ديگرى نيز از حضرت امام محمد باقر (ع) در حجر اسماعيل شده است كه بخاطر خلاصه نويسى از