390
«ارزش اجتماعى مفاهيم و انديشه‌هاى قرآنى»
سعى ما تا كنون بر آن بود كه پيرامون مفاهيم قرآنى در ارتباط با شخصيّت محمّد(ص) از نقطه نظر روانى و تاريخى به بحث و بررسى بپردازيم. حال بى‌فايده نيست كه در فصل پايانى اين كتاب دربارۀ اهمّيت اجتماعى افكار قرآنى نيز گفتگويى كنيم. در اينجا به عنوان نمونه مسألۀ «شراب» كه يكى از بزرگترين مشكلات بشر در طول تاريخ و به‌خصوص در اين روزگار است انتخاب كرده و در اينجا مطرح مى‌كنيم:
درحقيقت بايد گفت كه درتاريخ زندگى انسان، اين مشكل براى اوّلين بار در قرآن مطرح شده و به طريقى مشخّص نيز حل شده است. چگونه؟!
اوّلين چهار چوب روانى و تشريعى اين برنامه كه براى نخستين مرتبه در قانونگذارى يكى از مجتمعات انسانى صورت پذيرفته، به ترتيب زير بوده است:
گام اوّل: «مى‌پرسند تو را دربارۀ شراب و قمار، بگو درآن دوگناهى است بزرگ و سودهايى براى مردم و گناه آن دو بزرگتر از سود آنهاست 1»
گام دوّم: « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد نزديك نشويد نماز را حالى كه مست