71عبادت است. براى داورى درست در مواردى كه اختلاف انديشه وجود دارد، بايد تعريفى منطقى و جامع از عبادت ارائه داد و جز با اين، نمىتوان اختلاف در آن موارد را برطرف ساخت، از اين رو بايد ضابطهاى را كه از قرآن و سنت براى پرستش به دست مىآيد، بيان كرد.
از گفته اهل لغت بر مىآيد كه عبادت، يعنى خضوع و كرنش. 1
اشكال اين تعريف اين است كه اگر عبادت به معناى خضوع باشد، بايد هر نوع كرنشى در برابر غير خدا ممنوع باشد، در نتيجه هر كرنشگر از دايره موحّدان بيرون مىافتد، در حالى كه خداوند از خضوع فرشتگان براى آدم و كرنش فوقالعاده يعقوب و فرزندانش در برابر يوسف خبر مىدهد و كرنش ملائكه نسبت به آدم را مىستايد و از سرپيچى ابليس از فرمان سجود نكوهش مىكند:
فَسَجَدَ الْمَلاٰئِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ
2
همه فرشتگان سجده كردند.
وَ رَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً
3
يوسف پدر و مادرش را بر تخت خود بالا برد و آنان در برابر او به سجده افتادند.
تنها خضوع و كرنش - چه به لفظ و بيان باشد، چه به عمل و رفتار -