157به اين حديث نبوى كه فرموده است: در عجماء و بئر و معدن چيزى بر عهده نيست، ولى در ركاز خمس است ركاز شامل معدن و گنج مىشود، چون در جايى نهان است، چه از سوى خدا يا مخلوق.
از مجموع روايات اهل سنت برمىآيد كه خمس در چهار مورد واجب است:
گنجينه طلا و نقره، گنج، معدن، جواهرات دفن شده. از صحابه كسانى همچون ابنعباس، ابوهريره، جابر، عبادۀ بن صامت، انس بن مالك، وجوب خمس در اين موارد را روايت كردهاند. 1
به روايت جابر بن عبدالله، رسول خدا(ص) فرمود: «در حيوان چرنده، در چاه و در معدن چيزى نيست، ولى در ركاز خمس است.» شعبى گفته است: ركاز، گنج معمولى است. 2
عبادۀ بن صامت گويد: از قضاوت و حكم پيامبر خدا(ص) اين بود كه در معدن، چاه، حيوان فرار كرده، غرامتى نيست، اما در ركاز خمس است. 3
مردى از پيامبر خدا(ص) سؤالهايى كرد، از جمله اين كه: در خرابهها و نشانهها گنج مىيابيم، حضرت فرمود: در آنها خمس است. 4