143
فصل سوم : وهابيت و عربستان
وهابيت و عربستان
برخى، وهابيت را به دليل ارائه نكات بدون سابقه، يك آيين ابداعى و ذوقى از سوى محمد بن عبدالوهاب و گروهى آن را نوعى پيشينهگرايى «سلفىگرى» و احياى افراطى و خشن مذهب حنبلى دانستهاند. به گفته آنان، محمد بن عبدالوهاب خيال مىكرد كه با مذهب خود، توحيد خالص و بيزارى از شرك را به وجود آورده است و گمان مىكرد مردم از ششصد سال پيش در ضلالت بودهاند و او، دين حقيقى را تجديد كرده است!! 1در برابر، گروهى، وهابيت را پديدهاى سياسى برخاسته از اهداف استعمار انگلستان براى شكستن اقتدار و از بين بردن گستردگى و وسعت امپراتورى عثمانى و تجزيه آن، همچنين براى بر هم زدن يكپارچگى امت اسلامى و ايجاد تفرقه مداوم در آن معرفى كردهاند؛ صاحبان اين نگرش براى اثبات ديدگاه خود، به دلايل و شواهدى همچون تضاد شديد ميان وحدت امت اسلامى و قدرت و گستردگى جمعيت و دولت بزرگ عثمانى از يك سو با منافع نامشروع انگلستان از سوى ديگر، تماسهاى مستر همفر با محمد بن عبدالوهاب و تشويقهاى مكرر وى براى آشكار سازى مذهب خود، حمايت انگلستان از حكومت آلسعود و فريب دادن شرفاى حجاز، درگيرىهاى آغازين حكومت وهابى با دولت عثمانى،