3742. از جهت فنّى، امور چهارگانۀ ياد شده را بايد واجب ناميد، نه شرط؛ زيرا اين امور مقوّم ماهيت شرعى طواف را تشكيل مىدهند و به اصطلاح شطر آن محسوب مىشوند نه شرط.
ب) واجب مورد اختلاف
اماميه؛ در ميان اماميه دو نظريه مطرح است: 1) لزوم طواف ميان كعبه و مقام ابراهيم بوده و اين فاصله را حدّ مطاف مىشمردهاند 2) طواف در دورتر از اين حدّ كافى است، به ويژه در صورت ازدحام جمعيت.
مذاهب چهارگانه؛ در نظر فقهاى مذاهب چهارگانه، طواف حدّى ندارد، ولى بايد داخل مسجدالحرام باشد و خارج از آن جايز نيست. در مورد جواز طواف بر بام مسجدالحرام، فقهاى اهل سنت اختلاف فتوا دارند، ولى طواف ميان بيت و مقام را شرط نمىدانند، اگرچه برخى از آنها مانند حنبلىها نزديكى به كعبه را مستحب شمردهاند. 1
10. مستحبات طواف
الف) مستحبات مورد اتفاق
مذاهب اسلامى؛ امور زير از مستحبات طواف است: 1. بوسيدن حجرالأسود 2. استلام حجرالأسود 3. استلام ركن يمانى 4. اشتغال به ذكر و دعا در حال طواف. 2يادآورى:
به نقل از علّامۀ حلى رحمه الله در مورد ريشۀ لغوى استلام، دو نظريه وجود دارد: 1) باب