2607. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مردى را ديد كه به پهلوى صورت سجده مىكند و عمامه را بر روى پيشانىاش بسته است، پيامبر صلى الله عليه و آله عمامه را از پيشانى او كنار زد. 1
اين روايات نشان مىدهد كه مسلمانان آن روز تكليفى جز سجود بر زمين نداشتند و هيچ رخصتى جز خنك كردن سنگريزه نبود و اگر ترخيصى بود چنان نمىكردند و پيامبر صلى الله عليه و آله دستور به خاكى كردن پيشانى و كنار زدن عمامه از پيشانى نمىداد.
مرحلۀ دوم: رخصت سجده بر حصير و سجادۀ حصيرى
رواياتى هست كه نشان مىدهد پيامبر صلى الله عليه و آله با وحى الهى رخصت داد تا بر آنچه از زمين مىرويد سجده شود و بدين گونه كار سجده را بر آنان آسان ساخت و در گرما و سرما و هنگام تر بودن زمين سختى و مشقت را از آنان برداشت. اينك برخى از اين روايات:
1. انس بن مالك گويد: رسول خدا صلى الله عليه و آله بر خُمره سجده مىكرد. 2
2. ام سلمه گويد: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بر خمره نماز مىخواند. 3
3. عبداللّٰه بن عمر گويد: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بر خمره نماز مىخواند. 4
نماز خواندن بر خُمره ملازم است با سجود بر آن، چرا كه به خاطر گرما خمره را به عنوان زير انداز استفاده مىكردند.
سجده بر لباس به خاطر عذر
دو مرحلۀ پيشين را شناختى. اگر مرحلۀ سومى بود، مرحلۀ جواز سجده