220
و اگر بيمار يا در سفر بوديد يا يكى از شما از تخلّى آمد، يا زنان را لمس (آميزش) كرديد و آب نيافتيد با زمين پاك تيمم كنيد پس چهره‌ها و دست‌هايتان را از آن مسح كنيد، خداوند نمى‌خواهد بر شما سختى قرار دهد، بلكه مى‌خواهد شما را يارى كند و نعمتش را بر شما كامل سازد، باشد كه سپاس گوييد».
اين آيه، يكى از آيات الأحكام است كه احكام شرعى عملى از آنها استنباط مى‌شود. اينگونه آيات، هم تعبيرات روشنى دارد، هم دلالتى گويا، چون مخاطب اين آيات، توده‌هاى مؤمنى هستند كه مى‌خواهند رفتار خود را با آيات منطبق سازند.
وقتى انسان به اين گونه آيات كه عهده‌دار بيان وظيفۀ مسلمان است مى‌نگرد، مثل وظيفۀ نمازهاى پنجگانه، آنها را روشن، استوار، بى‌ابهام و گويا مى‌يابد كه خطابش به همۀ مؤمنان است و وظيفۀ آنان را هنگام نماز خواندن ترسيم مى‌كند.
حضرت جبرئيل، اين آيه را بر قلب پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله فرود آورد، آن حضرت هم آن را بر مؤمنان خواند، آنان هم تكليف خود را در برابر آن به روشنى و بدون ترديد و ابهام دريافتند و پيچيدگى در دورانى به آيه راه يافت كه تضارب آراء و پيدايش اجتهادها پيش آمد.
سبب اختلاف چيست؟
اگر آغاز اختلاف به زمان خليفۀ سوم بر مى‌گردد، سؤال اين است كه پس از گذشت نزديك بيست سال از وفات پيامبر، چه عاملى سبب اين اختلاف شد؟ در پاسخ بايد گفت، چند جهت و احتمال وجود دارد:
1- اختلاف قرائت