47«شاه صفوى» را كه تا آن وقت محبوس داشت مقتول ساخته، سرش را براى «عثمانىها» فرستاده، و «همدان» در آن موقع در دست «عثمانىها» بوده است. بنابراين مدفون بودن سر «شاه سلطان حسين» در بقعه «شاهزاده» خيلى قابل قبول است.
«مسجد جامع» را كه در وسط شهر است تماشا كرديم، مسجد عظيمالبناى خوبى است، «مسجد شاه» هم كه در اواخر آبادانى شهر است ديده شد، اىكاش كه نديده بودم زيرا كه از بىحسى مسلمانها خراب شده، و ارامنه آجرها و مصالح آن را برده و به مصرف ساختن پل رسانيدهاند. آثار و علامات مسجد به كلى از بين رفته و مسطح شده است، فقط نزديك محراب قسمت مرتفعى است، كه فعلاً يك كوره گچپزى شده است، «سنگ شير» و «سنگ باد» و «سنگ برف»، عبارت از قطعه سنگهاى بزرگى است كه در نقاط مختلفه شهر افتاده، و مردم افسانهها و خرافاتى نسبت به هر يك مىدهند، ظاهراً «ابوالهولها» يا بتهاى ملت «مِد» است كه پايتخت آنها همينجا به اسم اكباتان بوده.
سنگ هفتپستان
«سنگ هفتپستان» عبارت از قطعه سنگ مسطحى است واقع در زيرزمين، و داراى هفت نقطه برجسته است، و از آنها آب مىچكد و تشكيل يك چشمه مىدهد. من از چند پله پائين رفته، كبريت روشن كرده قطعه سنگ را به خوبى ديدم، اما اين كه مىگويند شبهاى جمعه آنجا چراغ غيبى مىسوزد جزو اساطير است.
شهر «همدان» از بلاد خيلى قديمه است، كه در موقع استيلاى عرب بر «ايران» خيلى مهم بوده، و مورّخين اسلام آن را زياد در كتب خود ذكر