73سرزمين منا به نمايش گذاشت؛آزمايشى كه مىتوانست پشت انسانهاى مقاوم را خم كند، اما خليل خدا با تصديق آيات الهى و تسليم در برابر فرمان او،چهره در هم نكشيد و چابك و مصمم با دست خويش و با قامتى استوار،كارد بر گلوى فرزند دلبندش اسماعيل نهاد تا نداى آسمانى يٰا إِبْرٰاهِيمُ* قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيٰا 1را شنيد و ماجراى امتحان آن پدر و پسر خاتمه يافت و بدينگونه ابراهيم شايستگى آن پاداش عظيم را يافت كه امام خلق باشد: إِنّٰا كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ. 2
حضرت رضا عليه السلام در اين باره مىفرمايد:«خداوند ابراهيم را پس از نبوت و خلّت به امامت برگزيد،اين سوّمين مرتبه و فضيلتى بود كه خداوند او را در خور تشريف آن گردانيد و بدين وسيله نام و آوازهاش را بلند ساخت و فرمود:همانا تو را به امامت مردم برگزيدم»؛
«إنَّ الإمامةَ خَصَّ اللّٰهُ عزّ و جلّ بها إبراهيمَ الخليلَ بعد النبوّةِ و الخُلَّةِ مَرْتبَةً ثالثةً و فضيلةً شرّفَهُ بها و أشادَ بها ذِكْرَهُ فقال:إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَاماً.» 3
2-شرط احراز امامت
مقام امامت و پيشوايى و شايستگى براى هدايت خلق تحت امر الهى،چيزى نيست كه براى هر كس قابل دسترسى باشد،از اينرو مىبينيم هنگاميكه بشارت الهى در خصوص امامت ابراهيم بدو مىرسد،از شدّت وجد و اشتياق عرضه مىدارد:آيا از ذريّۀ من نيز كسانى هستند كه به امامت برگزيده شوند؟ و آنگاه پاسخ مىشنود كه امامت عهد الهى است و ستمكاران شايستگى تصدى آنرا ندارند،هرچند از دودمان تو باشند؛ قٰالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قٰالَ لاٰ يَنٰالُ عَهْدِي الظّٰالِمِينَ . 4
بارى امامت امانت گرانسنگ الهى است و حاملان آن كسانى هستند كه از شايستگى حمل اين امانت و خلافت خداوندى برخوردار باشند،نه انسانهاى«ظلوم و جهول»؛