357باشد هم گناه محسوب مى‌شود يا امرى است مباح كه فقط در حج موجب كفّاره است.

ايشان،با وجود اتفاق نظر در اصل حكم،در خصوصيات آن اختلاف كرده‌اند و شش نظريه در كلامشان ديده مى‌شود. ¹

بررسى سياق آيه

براى بررسى«نهى از جدال در حج»،كه مفهوم آيۀ «لاٰ جِدٰالَ فِي الْحَجِّ» است،بايد قسمت قبلى آن را به دقّت مورد مطالعه قرار داد:

اَلْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومٰاتٌ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلاٰ رَفَثَ وَ لاٰ فُسُوقَ وَ لاٰ جِدٰالَ فِي الْحَجِّ وَ مٰا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللّٰهُ وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزّٰادِ التَّقْوىٰ وَ اتَّقُونِ يٰا أُولِي الْأَلْبٰابِ* لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنٰاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّكُمْ .... ²

با تدبّر در دو قسمت قبل و بعد آيه،مى‌توان مفهوم واقعى جدالِ ممنوع در حجّ را به دست آورد.اين بررسى را با ذكر چند نكته دنبال مى‌كنيم:

1-زمان حج و ماه‌هاى چهارگانۀ حرام در شريعت اسلام،به همان صورت اوليّه تثبيت شده و در آن تغييرى داده نشده است.و حج،در همان ماه‌هايى كه در ميان قبايل عرب در جاهليت شناخته شده بود،تقرير شد.در حديث آمده است:

«الحُرُماتُ خمسٌ:البَيتُ الحرامُ والمَسجد الحرامُ والبلدُ الحرامُ وَالأشهرُ الحرامُ والحُرُم». ³

بيت‌اللّٰه الحرام،مسجدالحرام،شهر حرام،ماه‌هاى حرام و حرم،همان پنج چيز محترمى است كه از ميان ديگر امور محترم،داراى اهميت ويژه‌اى است.اين حرامها،