336
5-وَ إِذٰا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قٰالُوا آمَنّٰا وَ إِذٰا خَلَوْا إِلىٰ شَيٰاطِينِهِمْ قٰالُوا إِنّٰا مَعَكُمْ إِنَّمٰا نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ. 1
«و آنگاه كه با مؤمنان روبرو شوند،گويند ايمان آورده‌ايم و چون با شيطان‌هاى خود خلوت كنند گويند ما با شماييم،در حقيقت ما آنان را مسخره مى‌كنيم.»
اين آيه در وصف منافقانى است كه به مؤمنان دروغ مى‌گفتند و در پرده با سردمداران كفر و نفاق كه عنصر شيطنت و عامل اصلى فساد بودند، 2تماس داشته،نقش منافقانه بازى مى‌كردند و سردمداران اين توطئه يهوديان بودند.بنابراين همانگونه كه اهل لغت و تفسير گفته‌اند شيطان«به هركس كه تمرد بر خدا كند اطلاق مى‌شود،خواه از انسان‌ها باشد خواه از جنّيان.» 3
و چنانكه در آيات گذشته ملاحظه كرديم،شياطين با صفات ويژه و در چهره‌هاى گوناگون ظاهر مى‌شوند؛در چهرۀ نفاق،اسراف و تبذير،فساد درزمين،مكر واستهزاى اهل‌حق،يارى دادن به طاغوت‌ها،اغفال از ذكر خدا و قرارگرفتن در حزب طاغوت و....
با اين حال،رمى جمرات و برائت از شياطين،متضمن انزجار و تنفر قلبى و واكنش عملى در برابر شيطان صفتانى است كه با نفاق و نيرنگ و توطئه در مقام خصومت با مؤمنانند و رهروان راه ابراهيم و امت محمد صلى الله عليه و آله بايد با خشم آشتى ناپذير خود آنان را رمى كنند و از اعمال آنها بيزارى جويند و براى نفى آنها و كوتاه كردن دستشان از حريم اسلام،چاره‌اى بينديشند.و بدون ترديد در عصر ما،سران شياطين و اقطاب كفر و مراكز توطئه در لانۀ استعمارى امپرياليسم و صهيونيسم جاى گرفته و همه توطئه‌ها را هدايت مى‌كنند.
اگر در عصر ابراهيم،شيطان مى‌خواست راه فداكارى در طريق عبوديت حق را بر