202حال باقى ماند تا اينكه خليفۀ دوم آن را به محلى كه امروزه قرار دارد برگردانيد.اين مطلبى است كه سليمان بن خالد از امام صادق عليه السلام روايت كرده است.
ازآن پس در اطراف آن سنگ ساختمانى بنا نهادند و آن را مقام ابراهيم ناميدند به تناسب همجوارى اين بنا با مقام و بر اثر كثرت استعمال،اين محل كه مصلاى نماز بود،به مقام ابراهيم معروف شد كه گويى«حقيقت عرفيه»است.اين مصلا همواره در عهد سلاطين دولت عثمانى وجود داشت تا اينكه در دورۀ سلطنت سعودى در سال 1387 مصلا را برداشته و براى آن سنگقبّه شيشهاى چند ضلعى ساختند؛همانگونه كه امروزه مشاهده مىشود.
باتوجه به توضيحات فوق،ملاحظه مىكنيم كه متأخرين فقها از سال 1387ه.ق.
بهبعد تعبير«پشت مقام»يا«نزدمقام»را براى محل نماز طواف برگزيدهاند.
كيفيت نماز طواف
در خصوص كيفيت نماز طواف،فقها تصريح كردهاند كه مستحب است پس از حمد،سورۀ توحيد و سورۀ جحد ميان دو ركعت توزيع شود.قول مشهور استحباب توحيد در ركعت اول و سورۀ«جحد»در ركعت دوم است.
شيخ طوسى در مسأله دو قول دارد؛يكى به همان طريق كه گفته شد.قول ديگر به عكس آن؛يعنى جحد در ركعت اول و توحيد در ركعت دوم.
علامه در«مختلف»به نقل سخن شيخ پرداخته كه او در كتاب«نهايه»در باب «قرائت»جحد را براى ركعت اول و توحيد را براى ركعت دوم برگزيده و در باب «طواف»عكس آن را اختيار كرده است.
علامه سپس مىافزايد:مشهور ميان اصحاب ما قول اخير است؛چرا كه در روايت صحيحى كه معاوية بن عمار از امام صادق عليه السلام نقل كرده چنين آمده است:
«تَأْتِي مَقَامَ إِبْرَاهِيمَ فَتُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَ اجْعَلْهُ أَمَاماً وَ اقْرَأْ فِيهِمَا بِسُورَةِ التَّوْحِيدِ قُلْ هُوَ اللّٰهُ أَحَدٌ وَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ قُلْ يٰا أَيُّهَا الْكٰافِرُونَ