142 سپس فرمود:آه،آه...كسى كه با حجرالأسود دست داده،مصافحه كند،در حقيقت با خداوند متعال دست داده است،پس اى نادار ناتوان بنگر و بينديش و پاداش آنچه را حرمت قائل شده و بزرگ داشته‌اى،ضايع مگردان و همچون معصيت كاران،دستى كه به خدا دادى (و پيمانى را كه با خدا بستى) نگسل و نشكن. ¹

برخى عقيده دارند كه حج از دو حرف«حاء»و«جيم»تركيب شده.«حا»ى حج اشاره به«حلم حق»و«جيم»آن اشاره به«جرم خلق»است.در صورتى كه حج‌گزار حج مبرور و سعى مشكور داشته باشد،خداوند با حلم خود،كه بر خشم او برترى دارد (يٰا مَنْ سَبَقَتْ رَحْمَتُهُ غَضَبَه) ،جرم بندگان را پوشانده و از آن درخواهد گذشت.حج مبرور نيز آن حجّى است كه حج گزار با نيتى پاك و خالص به خانۀ حق پاگذاشته و خود را از معاصى برهاند و با خدا پيمان بندد كه در بازگشت،بكلّى از شيطان گسسته،رضاى خدا را بجويد و غير از راه محبوب راهى را نپويد. ²

اسرار حج از زبان امام خمينى قدس سره

ديدگاه حضرت امام خمينى قدس سره به حج،الهام گرفته از نگرش امامان معصوم عليهم السلام به حج بود و در پيام‌هايى كه به مناسبت مراسم حج صادر كرده،به گوشه‌اى از اين راز و رمزها اشارت‌ها داشته،مى‌فرمايند:

«لبيك‌هاى مكرر از كسانى حقيقت دارد كه نداى حق را به گوش جان شنيده و به دعوت اللّٰه تعالى به اسم جامع،جواب مى‌دهند.مسأله،مسألۀ حضور در محضر است و مشاهدۀ جمال محبوب.گويى گوينده از خود در اين محضر بيخود شده و جواب دعوت را تكرار مى‌كند و دنبالۀ آن سلب شريك به معناى مطلق آن مى‌نمايد كه اهل اللّٰه مى‌دانند نه شريك در الوهيت فقط.گر چه سلب شريك در آن نيز شامل همۀ مراتب تا فناى عالم در نظر اهل معرفت