138
طواف كردند و در بازار عبادت حق تعالى،سودها برگرفتند...
خداوند كعبه را براى اسلام،نشان و براى پناه آورندگان به آن،حرم قرار داد.حجگزارى را واجب كرد،حق او را به مردم شناساند و زيارتش را بر شما نوشت و فرمود:بر هر كسى كه مىتواند و استطاعت دارد كه بر اين خانه راه يابد حج واجب است و آن كه كفر ورزيده سرباز زند،پس همانا خداوند از جهانيان بىنياز است.» 1
و در خطبۀ قاصعه فرمود:
«خداوند خانهاش را،كه وسيلۀ قيام و قوام مردم است،در منطقهاى كوهستانى و پر از سنگلاخ و در ميان كوههايى سخت و شنهايى نرم و چشمههايى كم آب و روستاهايى پراكنده قرار داد و از آدم و فرزندان او خواست تا روى به آن خانه نهند و دلهاى خود را به سوى آن متوجه سازند ...تا از روى خوارى شانههاشان را جنبانده،گرداگرد آن «لاٰ إِلَهَ إِلاّٰ اللَّهُ» گويند و خاك آلوده و مو پريشان گام بردارند،لباسها را پشت سر انداخته و از تن بيرون افكنند.با زدن موها،زيبايى خود را از دست دهند و بدينسان در امتحانى بزرگ و آزمايشى سخت و دشوار فرمانبرداران را از نافرمانان جدا سازد.
اگر خدا مىخواست مىتوانست خانۀ خود را در بهترين و زيباترين نقطۀ روى زمين قرار دهد و سنگهاى آن را از زمرّد سبز و ياقوت سرخ فام بپا سازد؛ليكن خداوند بندگان خود را با انواع سختىها آزمايش مىكند و با مجاهدتهاى گوناگون به بندگى وامىدارد،با دشوارىها و ناخوشايندىها آنان را مىآزمايد تا كبر و خودپسندى را از قلوبشان بزدايند و فروتنى را جايگزين آن سازند.» 2
نگرشى اينچنين به حج واعمال آن،در فرمودههاى بسيارى از امامان عليهم السلام پديدار