122
4-پيوستگى عواطف انسانى و آرامش دل‌ها. 1
در خصوص ركن اول مى‌گويد: ...رَبِّ اجْعَلْ هٰذٰا بَلَداً... بلد؛يعنى شهر و اين هنگامى است كه گروهى از انسان‌ها گرد آيند و زندگى اجتماعى را برگزينند و با تشريك مساعى و تبادل افكار و كار و كوشش،شهر يا قريه‌اى را پديد آورند.
يكى از بنيادهاى زندگىِ اجتماعى،جغرافياى شهرى است كه شهر نشينى و مشاركت اجتماعى در آن شكل مى‌گيرد.
مى‌دانيم كه وقتى ابراهيم به اين ديار آمد،جز وادىِ لَمْ يزرع پيرامون خانه،چيزى نبود و او با بناى كعبه،سنگ‌هاى اوليۀ زندگى شهرى را پايه گذارى كرد.
- و اما در خصوص امنيت عمومى،واژۀ «آمِناً» كه در هر دو آيه آمده مؤدّى اين مفهوم است؛زيرا زندگى اجتماعى آنگاه انسانى و سالم و بدون آسيب است كه در آن امنيت حاكم باشد و واضح است كه امنيت جز در پرتو ايمان و اخلاق و حاكميت قانون و حق و عدل ميسّر نخواهد بود.
به علاوه آن كه قرآن كريم سرزمين مكه و حرم را منطقۀ امن قرار داده و بر اين ركن بنيادين تأكيد فرموده است: ...وَ مَنْ دَخَلَهُ كٰانَ آمِناً.... 2
و دعاى ابراهيم نسبت به ركن سوّم؛يعنى«اقتصاد سالم»اشاره دارد: وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرٰاتِ . همچنانكه قرآن كريم در آيات ديگر نيز بدان توجه داده است:
...أَ وَ لَمْ نُمَكِّنْ لَهُمْ حَرَماً آمِناً يُجْبىٰ إِلَيْهِ ثَمَرٰاتُ كُلِّ شَيْءٍ.... 3
«آيا حرم امنى را كه هرگونه نعمتى به سوى آن سرازير مى‌شود،در اختيار آنان قرار نداديم؟»
و در خصوص مطلب چهارم؛يعنى:«پيوستگى عواطف انسانى و آرامش دل‌ها»آيۀ كريمۀ: فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النّٰاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ بيانگر اين است كه در مدينۀ فاضلۀ