54خود را از تبعات و پى‌آمدهاى خطا و لغزش بزرگ،پاك و منزه و سبكبال ديد؛از خداوند توفيق بهره‌گيرى از اين نعمت بزرگ را براى فرزندان خود نيز خواست و خداوند دعاى وى را اجابت كرد كه هر انسانى از نسل وى،هرگاه چون آدم خالصانه در اين راه گام نهد، چون او خالص و پاك گردد.

حج فرشتگان

در نصوص اسلامى،پيشينۀ حج تا پيش از آدم نيز مطرح شده است.و بر اين اساس حضرت آدم نخستين كسى نيست كه مراسم حج را بجا آورد.در حديثى از امام صادق عليه السلام آمده است كه از جدّ بزرگوارش نقل مى‌كند:

هنگامى كه آدم از منا به مكه بازگشت،فرشتگان به استقبال وى شتافتند و به او تهنيت گفتند و نويد مقبوليت دادند و گفتند: «أَمَا إِنَّهُ قَدْ حَجَجْنَا هَذَا الْبَيْتَ قَبْلَ أَنْ تَحُجَّهُ بِأَلْفَيْ عَامٍ».

حج ابراهيم

قبل از ابراهيم نيز كعبه مقصد آمال بود و مردم براى انجام حج،رو به سويش مى‌نهادند.اما ديوارهاى كعبه با گذشت زمان فرسوده شده و رو به انهدام بوده است:

«وَ كَانَتِ الْعَرَبُ تَحُجُّ إِلَيْهِ وَ إِنَّمَا كَانَ رَدْماً...فَلَمَّا أَذِنَ اللَّهُ لَهُ فِي الْبِنَاءِ قَدِمَ إِبْرَاهِيمُ عليه السلام...».

ابراهيم به امر خدا پايه‌هاى بيت را از نو برافراشت و با اسماعيل،به راهنمايى فرشتۀ وحى،مناسك حج را به جا آورد.و بنا به گفتۀ برخى نصوص،ابراهيم خود،قبل از تجديد بناى كعبه حج به جا آورده بود. ¹او به فرمان خدا،مردم را به حج خانۀ خدا دعوت نمود:

وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ . ²