325
جلوه‌هاى معنوى امام سجّاد در مراسم حج
يكى ازحالات معنوى و درس آموز امام عليه السلام،هنگام پوشيدنِ لباس احرام‌بود چنانكه:
«وقتى آن حضرت لباس احرام مى‌پوشيد،رنگش از ياد خدا و عظمت و جلال او تغيير مى‌كرد و چنان در جذبۀ معنويت حق قرار مى‌گرفت كه از گفتن«لبّيك»نيز ناتوان مى‌شد.
همراهان حضرت با ديدن وضع معنوىِ وى،بشدّت تحت تأثير قرار گرفته و مى‌پرسيدند:
چرا لبيك نمى‌گويى؟ امام در پاسخ آنها مى‌فرمود:بيم آن دارم كه لبّيك بگويم ولى خداوند در جوابم ندا دهد:«لا لبّيك»! لذا تا پايان اعمال حج،در جذبه‌اى الهى وتوجّهى خاص به خداوند قرار داشت.» 1
مورّخان براى امام سجّاد عليه السلام بيست سفرِ حج،ثبت كرده‌اند،آن هم سفرهايى كه آن حضرت فاصلۀ ميان مكه و مدينه را پياده طى كرده است.امام در اين سفرها،مركب به همراه داشت ولى مصمم بود تا طريق خانۀ خدا را با پاى خويش بپيمايد و در مسير محبوب،از وجود خود مايه بگذارد. 2
رسيدگى به فقرا و مستمندان
سفيان بن عيينه نقل كرده است:در يكى از سفرها كه امام سجاد عازم حج بود، خواهرش سكينه-دختر حسين بن على عليه السلام-هزار درهم به عنوان كمك هزينۀ سفر در اختيار وى نهاد ولى هنگامى كه امام به نزديكى«حرّه» 3رسيد،تمامى آن مبلغ را ميان مستمندان تقسيم كرد. 4
محمد بن اسحاق مى‌گويد:بسيارى از خانواده‌هاى محروم و نيازمند مدينه،شبانگاه ازلطف و بخشش مردى ناشناس بهره‌مند مى‌شدند وهرگز او رانشناختند مگرزمانى كه