241مسجد مطرح شد.رسول خدا صلى الله عليه و آله بر طول و عرض مسجد افزود تا آنكه مساحت آن به 2475 متر مربع رسيد.در اين توسعه،شكل مسجد به صورت مربع در آمد.
قبلۀ مسجد نيز در سال دوم هجرى از شمال به سمت جنوب تغيير كرد و از آن پس نماز نه به سوى بيت‌المقدس كه قبلۀ يهود بود،بلكه به سوى مكه خوانده مى‌شد.
از بناهايى كه همزمان با ساختن مسجد احداث شد،دو حجره در ديوارۀ شرقى مسجد بود،اين دو حجره براى سكونت رسول خدا صلى الله عليه و آله و همسرانش سوده و عايشه ساخته شد.بعدها بر تعداد اين حجره‌ها افزوده گشت.هر يك از اصحاب نيز كه توانايى داشتند،حجره‌اى در كنار مسجد ساختند و درى از آن به مسجد گشودند و در وقت نماز از همان در وارد مى‌شدند.
در سال سوم هجرت پيامبر دستور داد اين درها،جز درِ خانۀ على بن ابى‌طالب عليه السلام بسته شود.
با گسترش فتوحات اسلامى،جمعيت مسلمانان رو به فزونى نهاد و در اين ميان، مدينه به عنوان مركز خلافت،جمعيت بيشترى را به خود جذب مى‌كرد و از آن جا كه مساحت مسجد گنجايش مسلمانان را نداشت،لذا خلفا در صدد توسعۀ مسجد برمى‌آمدند كه اين توسعه در چند مرحله انجام و تا پايان دورۀ عباسيان و سلطۀ مغول ادامه يافت و مسجدالنّبى صلى الله عليه و آله تا مساحت 9000 متر مربع گسترش يافت.
دورۀ حاكمان عثمانى:
در عهد امپراتورى عثمانى (قرن دهم هجرى قمرى)،تحولاتى در بازسازى و توسعۀ مسجدالنّبى صورت گرفت.سلطان سليمان عثمانى در سال 938 ه.ق.در بازسازى مسجدالنّبى كوشش‌هايى صورت داد،امّا اقدام اساسى در سال 1265 ه.ق.به دست سلطان عبدالحميد آغاز گرديد و در طىّ سيزده سال،مسجد به شكلى استوار و در عين حال زيبا بازسازى شد.
آنچه از آثار و اسامى امامان شيعه و خلفا و برخى صحابه بر كتيبه‌هاى مسجدالنّبى به چشم مى‌خورد،يادگارى است از امپراتورى عثمانى كه ميان فِرَق اسلامى جمع كرده