190دارد انسانها به اين نظام احترام گذاشته و در وصول به خواسته‌هايشان آن را از نظر دور نداشته و در عين حال كه تأثير وسايل را در مقاصد خود به ذات حق مستند مى‌كنند،براى برآورده شدن نيازهاى خود،آنها را نيز به كار بندند.
بر اين اساس قرآن كريم براى دفع شرّ كفّار،راه جهاد را پيش روى مؤمنان گذارده است و مى‌فرمايد:
وَقٰاتِلُوهُمْ يَعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ بِاَيْديٖكُمْ...؛ «با آنها بجنگيد،تا خداوند با دست شما كافران را به سزاى كارشان برساند.» 1
در جاى ديگر كسانى را كه در خانه نشسته و به اميد فتح از سوى خدا دست روى دست گذاشته و اقدامى نمى‌كنند توبيخ مى‌كند. 2
شخصى به امام صادق عليه السلام عرض كرد:دعاكن تا خداوند به من روزى راحتى بدهد، حضرت فرمود:«برايت دعا نمى‌كنم.برو همان طور كه خداوند دستور داده،سعى و تلاش كن.» 3
در برخى احاديث از كسانى كه بدون توجه به وسائلى كه خداوند قرار داده است، رفع مشكل خود را مى‌طلبند،ياد شده است.اين‌گونه افراد در پنج دستۀ ذيل قرار مى‌گيرند:
1- شخصى كه خداوند مالى به او عنايت كرده و او با اسراف و تبذير و مصرف نابجا اموالش را به هدر مى‌دهد و از خدا تقاضاى روزى مى‌كند.
2- مردى كه از بداخلاقى همسر خود و اذيت‌هاى پى‌درپى او به تنگ آمده و از خدا مى‌خواهد تا او را از دست آن زن خلاص كند،حال آنكه خدا راه طلاق را در پيش روى او گذاشته است.
3 - شخصى كه از آزار مكرّر همسايه‌اش شكوه مى‌كند و او را به خاطر آن نفرين مى‌كند،در حالى كه مى‌تواند خانه‌اش را بفروشد و در جاى مناسبى منزل اختيار كند.