138
درس دوازدهم:جغرافياى جزيرةالعرب
رسول جعفريان
جزيرةالعرب سرزمين خشكى است كه از سه سوى در حصار آب قرار گرفته است.
در غرب آن درياى سرخ قرار دارد كه حدّ فاصل جزيرةالعرب و قارۀ آفريقاست؛جنوب آن به اقيانوس هند محدود مى‌شود و در شرق آن درياى عمان و خليج فارس قرار گرفته است كه جزيرةالعرب را از ايران جدا مى‌سازد.تنها در قسمت شمالى با عراق و شامات پيوند زمينى دارد.
جزيرةالعرب از نظر جغرافيايى به چند بخش تقسيم مى‌شود:
1.حجاز؛ سواحل شرقى درياى سرخ و طبعاً شامل بخشى از ناحيۀ غربى جزيرةالعرب است.در اين باره بيشتر خواهيم نوشت.
2.تهامه؛ آن بخش از جزيرةالعرب است كه در جنوب حجاز قرار دارد.
در تعريفى ديگر،خود حجاز دو ناحيۀ غربى و شرقى دارد؛ناحيۀ شرقى آن،كه منطقه‌اى كوهستانى است«حجاز»ناميده مى‌شود و قسمت غربى آن،كه دشتى سرازير به سوى درياى سرخ است،«تهامه»نام دارد.
3.نجد؛ قسمت ميانى جزيرةالعرب از شمال به جنوب است،كه در شرق حجاز قرار دارد.