130
*بيرون رفتن از شهر مكه
*و همچنين كندن درخت و گياه حرم و صيد در حرم
بنابراين در اين مدت،زائران بايد توجيه شوند كه اين اعمال را انجام ندهند،گرچه اين مسائل را روحانى كاروان يادآورى خواهد كرد،ولى نظارت بر رفتار زائران تا حدى برعهدۀ مدير،معاون و خدمه خواهد بود،و گاهى زائران كاروان از مدير يا ديگران نسبت به رفتن به غار حرا،غار ثور و...سؤال مى‌كنند.
ولى نسبت به خدمه،چنانچه بخواهند براى آماده‌سازى محل اسكان در عرفات و منا از شهر مكه بيرون روند و يا براى تحويل اثاثيه يا جنس از انبارهايى كه بيرون شهر است،در صورت امكان بايد محرم شوند به احرام حج و در همين احرام بمانند تا وقتى كه براى وقوف و انجام اعمال حج به عرفات مى‌روند ولى چنانچه ناچار باشند و محرم شدن هم موجب حرج و مشقت است اشكال ندارد. 1
مسأله-خدمه كاروانهاى حج اگر عمرۀ مفرده بجا آورده باشند هر دفعه كه از مكه خارج مى‌شوند و به جده مى‌روند و برمى‌گردند لازم نيست محرم شوند ولى اگر عمرۀ تمتع بجا آورده‌اند بنابر احتياط نبايد از مكه خارج شوند مگر در صورت حاجت،در حالى كه محرمند با احرام حج.
س-خدمۀ كاروانها كه پس از انجام عمرۀ تمتع بايد براى ديدن چادرها و كارهاى ديگر به عرفات و منا بروند و به مكه برگردند،وظيفۀ آنان چيست؟
ج-بنابر احتياط واجب نمى‌توانند از مكه خارج بشوند مگر در مورد ضرورت و در اين صورت بايد براى حج مُحرم شوند و بيرون بروند.بلى اگر احرام براى آنان حَرَجى باشد و رفتن به عرفات و منا بر آنان ضرورت دارد،مى‌توانند بدون احرام به آنجا بروند.
يادآورى:
اكنون بر اثر توسعۀ شهر مكه،«جبل النور»كه غار حرا در آن قرار دارد جزو شهر مكه به حساب مى‌آيد ولى«جبل الثور»،كه غار ثور در آن است،هنوز جزو شهر به حساب نمى‌آيد.