76مىشود كه حقوق عظيمى بر عهده انسان بيايد، ولى انسان نمىتواند از عهده آن برآيد و آهسته آهسته انجام اين عهود و حقوق كمرنگ مىشود و به دنبال آن دلمردگى و تاريكى درونى بر قلب انسان مسلط خواهد شد.
8- خواب در مكه
حرمت و عظمت مكه تا بدان حد و پايه است كه براى خواب در آن هم اجر و پاداش عظيم در نظر گرفته شده است. خوابيدن در مكه به دو چيز تشبيه شده است: يكى به «متشحّط». اين مضمون در روايتى از امام سجاد عليه السلام بيان شده است:
«وَ النَّائِمُ بِمَكَّةَ كَالْمُتَشَحِّطِ فِي الْبُلْدَانِ» ؛ 1
«كسى كه در مكه بخوابد مانند كسى است كه در جاى ديگر در خون خود در راه خدا بغلطد.»
ديگرى هم به مقام «تهجّد» تشبيه شده است. در حديثى از امام باقر عليه السلام نقل است:
«وَ النَّائِمُ بِمَكَّةَ كَالْمُتَهَجِّدِ فِي الْبُلْدَانِ» . 2
«كسى كه در مكه بخوابد، همانند كسى است كه در جاى ديگر به تهجد مشغول باشد.»
در قرآن تنها يك آيه حاوى واژۀ تهجد است:
وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نٰافِلَةً لَكَ عَسىٰ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقٰاماً مَحْمُوداً؛
«پارهاى از شب را به نماز زنده بدار. اين نافله خاص تو است. باشد كه پرودگارت تو را به مقامى پسنديده برساند.»
تهجد به معناى تيقّظ و شبزندهدارى يا احيا است. در اين آيه يكى از وظائف