449پيش از اين بيانات چيزى كه مردم مكه را تا حدى اميدوار كرده بود، عكس العمل شديد پيامبر صلى الله عليه و آله نسبت به يكى از افسران خود بود كه هنگام ورود به شهر مكه به طرز زير شعار مىداد:
اليوم يوم الملحمة
اليوم تستحلّ الحرمة
يعنى امروز روز نبرد است، امروز جان و مال شما حلال شمرده مىشود، پيامبر صلى الله عليه و آله از اين شعار فوق العاده ناراحت شد، و براى تنبيه وى، دستور داد كه پرچم از دست وى گرفته شود، و از مقام فرماندهى معزول گردد، على عليه السلام مأمور شد كه پرچم را از وى بگيرد و بنا به نقلى فرزند آن افسر؛ به مقام فرماندهى منصوب گرديد و پرچم از دست پدر گرفت. اين افسر همان سعد بن عباده رئيس خزرج بود. اين طرز ملاطفت آنهم در برابر ديدگان مردم مكه، تا حدى مردم شكست خورده را اميدوار به عفو عمومى مىنمود. وانگهى به وسيلۀ ابى سفيان به گروهى كه به خانۀ خدا و يا منزل ابى سفيان پناهنده شوند يا درب خانۀ خود را به روى خود ببندند، تأمين داده بود.
پيامبر صلى الله عليه و آله عفو عمومى اعلام مىكند
پيامبر صلى الله عليه و آله عفو عمومى را به شرح زير آغاز كرد و گفت: شما مردم هموطنان بسيار نامناسبى بوديد، رسالت مرا تكذيب كرديد. و مرا از خانهام بيرون ساختيد، و در دورترين نقطه كه من به آنجا پناهنده شده بودم با من به نبرد برخاستيد، ولى من با اين جرائم همۀ شماها را بخشيده؛ و بند بردگى را از پاى شما باز مىكنم و اعلام مىنمايم كه: اذهبوا فانتم الطلقاء برويد دنبال زندگى خود، همۀ شماها آزاديد.
بلال اذان مىگويد
وقت نماز ظهر فرارسيد، مؤذن رسمى اسلام، بلال بالاى بام كعبه قرار گرفت و با صداى رسا، نداى توحيد و رسالت را در آن مجمع عمومى به سمع همۀ مردم رسانيد، مشركان لجوج هركدام سخنى مىگفتند يكى مىگفت:
خوشا