404مى‌افتد، مربوط به شخص پيامبر صلى الله عليه و آله و امام پس از وى مى‌باشد، و اختيار اين نوع سرزمين‌ها با او است.

مى‌تواند آن را ببخشد؛ مى‌تواند اجاره دهد. يكى از آن موارد اين است كه از اين املاك و اموال، نيازمندى‌هاى مشروع نزديكان خود را به شكل آبرومندى برطرف سازد. ¹

روى اين اساس پيامبر صلى الله عليه و آله «فدك» را به دختر گرامى خود حضرت زهرا عليها السلام بخشيد. منظور از بخشيدن اين ملك - چنانكه قرائن گواهى مى‌دهد - دو چيز بود:

1 - زمامدارى مسلمانان پس از درگذشت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله طبق تصريح مكرر پيامبر صلى الله عليه و آله ، با امير مؤمنان عليه السلام بود و چنين مقام و منصبى به هزينۀ سنگينى نياز دارد. على عليه السلام براى حفظ اين مقام و منصب، مى‌توانست از درآمد «فدك»، حد أكثر استفاده را بنمايد. گويا دستگاه خلافت از اين پيش‌بينى مطلع شده بود؛ كه در همان روزهاى نخست، «فدك» را از دست خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله بيرون آورد.

2 - دودمان پيامبر صلى الله عليه و آله -كه فرد كامل آن يگانه دختر وى و نور ديدگانش حضرت حسن و حضرت حسين عليهما السلام بودند - بايد پس از فوت پيامبر، به صورت آبرومندى زندگى كنند و حيثيت و شرف پيامبر صلى الله عليه و آله محفوظ بماند. براى اين هدف پيامبر «فدك» را به دختر خود بخشيد.

محدثان و مفسران شيعه و گروهى از دانشمندان سنى مى‌نويسند: وقتى آيۀ وَ آتِ ذَا الْقُرْبىٰ حَقَّهُ وَ الْمِسْكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ... ² نازل گرديد؛ پيامبر دختر خود فاطمه را خواست و فدك را به وى واگذار نمود. ³ ناقلِ اين مطلب، ابو سعيد خدرى است كه يكى از صحابۀ بزرگ رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌باشد.

همۀ مفسران اعم از شيعه و سنى قبول دارند كه اين آيه، در حق نزديكان و خويشاوندان پيامبر صلى الله عليه و آله نازل گرديده و دختر وى روشن‌ترين مصداق «ذى القُربى»