65وحى كرد: منم خداى صاحب بكّه، اهل آن همسايگان منند و زائرانش ميهمانان من (زوّارها وفدى و اضيافى). آنجا را با آسمانيان و زمينيان آماده مىكنم. گروه گروه ژوليده و غبارآلود به زيارت آن مىآيند و با تكبير و لبيك گويى، به درگاه خداوند مىنالند. پس هر كه به قصد زيارت آيد و جز آن نيتى نداشته باشد، مرا ديدار كرده و او ميهمان من است و براى من نازل شده و سزاوار است كه با كرامتهاى خود به او هديه دهم 1».
پنج. تقويت معنويت و بعد روحانى انسان
يكى از ابعاد عرفانى حج، روحانيت ومعنويت ويژه آن است. اعمال و مناسك حج (مانند طواف، سعى، نماز، بيتوته، رمى و قربانى)، داراى معنويت وصفاى ويژهاى است و اين بر روح و روان انسان تأثيرات مثبت و شگرفى دارد؛ چنان كه اماكن مقدّس و پاك سرزمين وحى نيز اثرات زيادى دارد و خانۀ مطهّر خدا، منا و عرفات و مشعر و ... هر يك در پاكسازى درون و تقويت روحانيت انسان، نقش مهمى ايفا مىكند. حضور درحج و آشنايى عميق با فلسفۀ آن، باعث مىشود كه دين و ايمان انسان، به رشد و بالندگى برسد وباطن ودرون او صفا و نورانيت كسب كند. مولاى عارفان حضرت على (ع) فرمود:« والحج تقوية للّدين 2»؛ «خداوند، حج را وسيلۀ تقويت دين قرار داده است». امام رضا(ع) در روايت زيبايى به حكمتهاى متعدّد حج اشاره فرموده كه يكى از آنها بازداشتن جانها از فساد قلب است