54
مرحله سوم
طواف و سعى مرحلهاى ديگراز اين تقارن است. نوعاً به دليل طوافهاى واجب يا مستحب، حجاج در كنار يكديگر و دوش به دوش هم و اين اعمال مشترك بستر مناسب ترى را براى وفاق و همدلى فراهم مىآورد.
در سعى علاوه بر هم دوشى، حجگزاران رو در روى يكديگر نيز قرار مىگيرند و اگر در طواف از پشت سر همديگر را مىبينند، در سعى علاوه بر آن روى در روى هم قرار گرفته و گامى ديگر در مسير همدلى برداشته مىشود.
مرحله چهارم
در عرفات و مشعر، همگان در عرصهاى واحد و زمان و مكان يكسان، در كنار هم قرار ميگيرند و اوج آن همدلى و همراهى با يكديگر است. در عرفات اين تجربه را روز به نمايش ميگذارند و در مشعر الحرام، شب را با اين ايده سپرى مىكنند.
مرحله پنجم
اگر در عرفات و مشعر، تنها حضور و ذكر، حجاج را در كنار هم قرار مىدهد ولى در منا جملگى در يك كارزار بزرگ شركت مىكنند و همه حاضران در حج به رمى جمره، قربانى و ديگر اعمال منا اقدام مىكنند.
اين مرحله بالاترين درجه ميزان همدلى است كه علاوه بر آن، همكارى و اشتراك در اقدام را تحقق ميبخشد.
دو. رشد انديشه وآگاهى در بين مسلمانان
حج، عرصه تلاقى انديشههاى شكل گرفته در عالم اسلام است. طبيعى