43طهارت قلب است؛ چنان كه مى‌فرمايد:«اذا اردت الحجّ فجرّد قلبك لله تعالي من كل شاغلٍ و حجاب كل حاجب ...» ¹؛ «هرگاه تصميم به حج گرفتى، دلت را از هر باز دارنده‌اى تنها براى خدا خالى ساز و از هر مانعى بپرداز ...».

از ديدگاه عالم ربانى بهارى همدانى، شناخت خدا و رسيدن به درجۀ دوستى و انس با او، جز با تصفيه و پاك نمودن قلب ممكن نيست.از اينجا بود كه شارع مقدّس، عبادات را يك نسق نگردانيده؛ بلكه مختلف جعل كرده است؛ زيرا با هر يك از آنها، رذيله‌اى از رذايل، از مكلف زايل مى‌گردد تا با اشتغال به آنها، تصفيۀ تمام عيار گردد و چون عمل حج مجمع العناوين بود با زيادتى - چه اينكه مشتمل است بر جمله‌اى از مشاقّ اعمال- كه هريك بنفسه صلاحيت تصفيه نفس را دارد ... و مورث صفاى قلب است ².

در اينجا به بخشى از اسرار اخلاقى حج اشاره مى‌شود:

يك. آراستن نفس به فضايل و مكارم اخلاقى

برخوردارى ازاخلاق سالم و زيباسازى درون، امرى است كه در سفر روحانى حج به راحتى قابل دستيابى است. در اين سفر، حج‌گزاران به كسب و تمرين اخلاق خوش در برخورد با ديگران وصبر و پايدارى در برابر سختى‌ها و دشوارى‌ها مى‌پردازند. نفوس خود را به زينت ايثار و از خودگذشتگى، عطوفت و مهرورزى، ادب و احترام به ديگران، صداقت و درستى، احسان و انفاق و ... مى‌آرايند. خصايص زيبايى نظير خيرخواهى، سخاوت، گشاده دستى، تواضع،