284 لم يسقط شعره الاّ جعل الله له بها نوراً يوم القيامة» ؛ «همانا بندۀ مؤمن ... چون سرش را بتراشد، موى او نمى‌ريزد؛ مگر آنكه خداوند، در عوض آن، نورى در قيامت براى او قرار مى‌دهد ¹».

در دعاهاى مربوط به تراشيدن سر نيز مى‌گوييم: «اللهمّ اعطني بكلّ شعرةٍ نوراً يوم القيامة» ؛ «خدايا! درهر تار مو، در روز قيامت نورى به من عطا كن ²». شايد توجّه به بعد نورانى حلق رأس در منا، مربوط به روايتى در بارۀ حضرت آدم (ع) است؛ به جبرئيل فرمان رسيد كه ياقوتى از بهشت با خود فرو آور. او آن را بر زمين فرو آورد و به وسيلۀ آن بر سر آدم تماس برقرار ساخت وبر سر او ياقوت مذكور را گذراند. در نتيجه موى سر آدم از هم پراكند و فرو ريخت و تا آنجا كه نور ياقوت، پرتو خود را مى‌گستراند و آن قسمت - كه پيرامون خود را منور ساخت- به صورت حرم در آمد (فحيث بلغ نورها صارحرماً) ³.

شش. نشانة تواضع و فروتنى

گذشتن از موى سر و خود را به شكل غلامان و بندگان در آوردن، نشانۀ فروتنى، خاكسارى و ذلّت انسان دربرابر آفريدگار و دورى از كبر و غرور و منيت است. زدودن موى سر -كه يكى از جلوه‌هاى زيباى ظاهر انسان و مايه مباهات او است- نشانه دور كردن نخوّت وخود بزرگ بينى و آراستن جان و دل، به زينت فروتنى و خضوع است. نخستين كسى كه به عنوان اداى جزئى از