209
نه. درس اعتقاد و ايمان
طواف، يك سير كامل اعتقادى است؛ از توحيد گرفته تا معاد. حج گزار با شروع طواف از گوشه كعبه، به آغاز حيات خود و آفريننده اش (خداوند) متوجه مىشود و توحيد را سر لوحه اعمال و رفتارهاى خود قرار مىدهد. آن گاه در مسير خود، مابين مقام ابراهيم و خانه خدا، اعتقاد خود را به پيامبران و اطاعت و تبعيت از آنان نشان مىدهد. در ادامه وقتى حجر اسماعيل و مستجار را دور مىزند، ياد و نام پيشوايان معصوم را گرامى مىدارد و ولايت و امامت آنان را، اعتقاد و شعار خود قرار مىدهد. پس در پايان به مكان نخستين باز مىگردد و اين همان توجه به معاد و بازگشت به مقصد اصلى (إِنّٰا لِلّٰهِ وَ إِنّٰا إِلَيْهِ رٰاجِعُونَ) است. علاوه بر اين منظره طواف (ورود مداوم عدهاى به مطاف و خروج جمعى ديگر از آنان)، مىتواند اشارهاى به حضور انسانها در اين جهان (مبدا) و خروج از آن داشته باشد (معاد). ياد آورى اين نكته، علاوه بر ياد كرد رستاخيز و رشد انسانها، درس ديگرى از توحيد و پايبندى به مسائل اعتقادى مىدهد.
ده. پناهندگى به دامان رحمت الهى
طواف، پناهندگى به درگاه الهى و التجا به پيشگاه رحمت و لطف او است. در اين مدار، او خواسته ها، دعاها و نيازهايش را صميمانه و عاجزانه مطرح مىسازد. تنها از او يارى مىخواهد و دامان لطف و عنايت او را بهترين پناهگاه مىداند. ملتزم به حريم عنايت او و پناهنده باب مرحمت او مىشود. تنها به او التجا مىكند و از مدار لطف و بخشندگى او خارج نمىشود.