200 الْيَمِينِ مٰا أَصْحٰابُ الْيَمِينِ ¹فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ.

ولى اصحاب شمال: وَ أَصْحٰابُ الشِّمٰالِ مٰا أَصْحٰابُ الشِّمٰالِ فِي سَمُومٍ وَ حَمِيمٍ. ²

حركت از چپ به راست، نماد رويكرد طواف كننده از نادرستى‌ها به درستى، از شقاوت به سعادت، از ظلم به عدالت، از شرك به توحيد و... است.

هفت. شروع از حجرالاسود و پايان به آن

طواف بايستى از حجرالاسود آغاز و به آن پايان يابد. اين ويژگى گوياى چند نكته است:

1. حجرالاسود نشانه‌اى الهى است؛ حركت از آن مبدأ و پايان به آن، نمادى از إِنّٰا لِلّٰهِ وَ إِنّٰا إِلَيْهِ رٰاجِعُونَ ³است. همچنين: هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظّٰاهِرُ وَ الْبٰاطِنُ وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ⁴و وَ هُوَ الَّذِي يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ⁵.

2. حجرالاسود، سنگى بهشتى است كه براى آدم از بهشت نازل شد تا بدان انس گيرد. منزلگاه آدمى نيز بهشت است و او مرغ باغ ملكوت است كه در اين عالم چند روزى درگير است؛ ولى مى‌تواند به بهشت خود باز گردد.

شروع از حجرالاسود، يادبودى از بهشت نخستين و پايان دادن به حجرالاسود، بازگشت به بهشت موعود از مسير توبه و عبوديت است.