85اينكه كسى كه مناسك حج را بجا مىآورد خداوند را ياد كند همانطورى كه آباء خود را ياد مىكند بلكه شديدتر ياد نمايد بخاطر اينكه نعمت الهى در حق انسان كه عبارت است از نعمت هدايت چنانكه فرموده «وَ اذْكُرُوهُ كَمٰا هَدٰاكُمْ» بزرگتر از حق آباء و اجداد است و گفته شده كه عرب در جاهليت زمانى كه از حج فراغت پيدا مىكردند در منا توقف مىكردند و به پدران خود با نظم و نثر افتخار مىكردند، لذا خداوند آنها را از اين كار برحذر داشت و فرمود به ياد خدا باشيد بلكه به ياد خدا از ياد پدرانتان شديدتر باشيد.
قرآن كريم در آيهى «فَمِنَ النّٰاسِ...» اشاره به دو گروه از مردم مىكند و هدف و خواستههاى آنها را در اين اماكن مقدسه بيان مىنمايد. يك دسته كسانى هستند كه جز به منافع مادى نمىانديشند و فقط مىگويند خدايا نعمتهاى دنيوى را به ما عطا كن و چيزى از نعمتهاى آخرت را آرزو نمىكنند كه براى اينان از آخرت نصيب و بهرهاى نيست «فَمِنَ النّٰاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنٰا آتِنٰا فِي الدُّنْيٰا وَ مٰا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلاٰقٍ».
اما دستهاى ديگر كسانى هستند كه افكارشان مربوط به زندگى مادى نيست بلكه هم زندگى دنيا را به عنوان مقدمه تكامل معنوى مىخواند هم سعادت آخرت را مىطلبند و نيز مىخواهند از عذاب دردناك آن جهان محفوظ بمانند «وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنٰا آتِنٰا فِي الدُّنْيٰا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنٰا عَذٰابَ النّٰارِ» . 1
در آيه بعد مىفرمايد: اينها كه در مسير دنيا نيستند و توجه خود را تنها به دنيا منحصر نكردهاند بلكه به سعادت دنيا و آخرت مىانديشند و براى آن كار مىكنند. در آخرت از آنچه كه در دنيا فراهم كرده و كسب نمودهاند برخوردار مىشوند «أُولٰئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِمّٰا كَسَبُوا» . در پايان مىفرمايد خداوند سريع الحساب است «وَ اللّٰهُ سَرِيعُ الْحِسٰابِ».