296ما مسلمانها نبايد به آن‌جا برسيم. قرآن مى‌تواند انسان را هدايت كند؛ از انسانِ لَفِي خُسْرٍ برساند به انسانى كه إِنَّكَ كٰادِحٌ إِلىٰ رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاٰقِيهِ ؛ به سوى خدا حركت و صيرورت پيدا كند و با او ملاقات نمايد. اين حج، مظهر اين قرآن است.
ايمان خالصانه‌ى مؤمنين طول تاريخ اسلام، از اين قرآن ناشى شده‌است؛ اين را بايد قدر دانست.
امروز دنياى اسلام دارد ضربه مى‌خورد
مثل همه‌ى ذخاير ديگر ما، اين ذخيره هم مورد تهاجم است. اينهايى كه مى‌بينيد در مراسم حج دنبال اختلاف‌افكنى، فتنه‌انگيزى و ترويج افكار موهوم و خرافى و متحجر خود هستند، همان سرانگشتهاى دانسته يا نادانسته‌يى هستند كه دارند اين ذخيره را نابود مى‌كنند و از بين مى‌برند. كسانى كه نمى‌گذارند شوكت و شكوه و عزت و عظمت اين وحدت به چشم امت بزرگ اسلامى منعكس شود و بازتاب پيدا كند، جزو كسانى هستند كه دارند اين ذخيره را نابود و ضايع مى‌كنند. كسانى كه نمى‌گذارند وحدت و شكوه عظيم امت اسلامى - آن هم در راه خدا، نه عظمت به عنوان تفاخر، نه عظمت به عنوان استعمار و تحقير ديگر ملتها، نه عظمت به عنوان جنگ‌افروزى عليه ضعفاى عالم؛ بلكه عظمت در جهت ارزشهاى الهى و در راه توحيد - به دنياى اسلام منعكس شود، به بشريت ظلم مى‌كنند. امروز دنياى اسلام براثر ناديده گرفتن اين ذخيره‌ى عظيم الهى دارد ضربه مى‌خورد. شما ببينيد مستكبران و فراعنه‌ى عالم، امروز در منطقه‌ى خاورميانه با مسلمانها و كسانى كه اين گوهر عظيم را در بغل خود دارند - كه متأسفانه درست استفاده نمى‌كنند - چه مى‌كنند. ببينيد با ملت فلسطين چه مى‌كنند. ببينيد براى عراق چه نقشه‌هايى دارند مى‌ريزند. ببينيد براى تصرف منابع مادى و معنوى و ثروتهاى اين منطقه چه خوابهاى خوشى ديده‌اند. امت اسلام مى‌تواند جلوى اينها بايستد و اين حركات سبعانه را خنثى كند؛ به شرط اين‌كه به ريسمان مستحكم و عروةالوثقاى الهى توجه كند. شرط دشوارى است، اما ممكن است. همه‌ى آرمانها - از جمله اين آرمان - با گفتن و شنيدن و فهميدن و پاى‌فشردن تحقق پيدا مى‌كند.