4632 - در مواردى نيز مشاهده مى‌شود كه پيامبر صلى الله عليه و آله با اصحابش مشورت نموده، ولى در عين‌حال با آنان مخالفت كرده است، همانند مشورت در صلح حديبيه، در امارت و فرماندهى زيد بن اسامه در جنگ موته و فرماندهى اسامة بن زيد در اواخر حيات پيامبر صلى الله عليه و آله .
3 - يكى از اهداف مشورت‌هاى پيامبر صلى الله عليه و آله با مردم و اصحاب خود، استخراج و بيرون‌ريختن نيت‌ها و باطن افراد بوده است تا روشن شود چه كسى در مقابل دستورهاى پيامبر صلى الله عليه و آله تسليم محض است و چه كسى زبون، ترسو و مردّد در هدف و دين خود است.
فوايد و آثار مشورت‌هاى پيامبر صلى الله عليه و آله
مشورت‌هاى پيامبر صلى الله عليه و آله از آن‌جهت نبود كه اصل مشورت ايجاد سلطه نموده و الزام‌آور باشد، بلكه به‌خاطر آثار و بركات آن بوده است. اينك به برخى از آن آثار اشاره مى‌كنيم:
1 - تأليف قلوب؛
2 - شركت‌دادن مردم در تعيين سرنوشت خود؛
3 - تربيت امت اسلامى براى چگونگى معاشرت با مردم و پيروى از رأى درست؛ فَإِذٰا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ.
4 - افزايش سطح بينش مردم؛
5 - آشكارشدن حقيقت و باطن انسان‌هاى ناصالح.
و: «حديث اقتدا»:
برخى به حديث «اقتدا» براى اعتبار و مشروعيت بخشيدن به حكم و حكومت از طريق شورا استدلال مى‌كنند زيرا طبق نقل اهل سنت، رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «اقتدوا بالذين من بعدى ابى‌بكر و عمر»؛ بعد از من به ابوبكر و عمر اقتدا نماييد. و از آن‌جا كه عمر خلافت بعد از خود را به شورا محوّل كرد، پس نظام شورايى مشروعيت دارد.
جواب:
1 - تمام سندهاى اين حديث به عبدالملك بن عمير بازمى‌گردد كه ضعيف،